BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

İlknur BAĞRIAÇIK, Serap YÖRÜBULUT, Emel KIZILOK KARA
BETON BASINÇ DAYANIM ÖLÇÜMLERİNDE KOPULALAR KULLANILARAK BAĞIMLILIĞIN İNCELENMESİ
 
Ülkemizin aktif ve riskli deprem kuşağında olmasından dolayı yapı malzemesinin kalitesi ve dayanıklılığı son derece önemli hale gelmiştir. Mevcut bir betonarme yapının kalitesinin belirlenmesinde genellikle betonun basınç dayanımı ön plana çıkmaktadır. Beton basınç dayanımı, tahribatlı-tahribatsız yöntemler ile belirlenmektedir. Mevcut yapı elemanından alınan karot örneklerini kırarak elde edilen basınç dayanımı güvenilir sonuçlar vermesine karşın, yapı elemanı kesitinin azalmasına ve taşıma kapasitesinin düşmesine neden olmaktadır. Ayrıca daha yüksek maliyet ve iş gücü gerektirdiğinden, yapıya zarar vermeden daha kısa sürede ve düşük maliyet ile yaklaşık sonuçlar veren tahribatsız yöntemler önemli hale gelmiştir. Kopula fonksiyonları rasgele değişkenler arasındaki farklı türdeki bağımlılık yapılarının belirlenmesinde alternatif bir yöntem olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Özellikle mühendislikte, finansta, aktüeryada, ekonomide, işletmede, tıpta, hidrolojide, sigortacılıkta, finansal zaman serilerinde ve sağkalım analizlerinde kopula fonksiyonları kullanılmakta ve gün geçtikçe uygulama alanları daha da artmaktadır. Kopula fonksiyonları değişkenlerin ve hatalarının dağılımından etkilenmemektedir. Ayrıca normallik varsayımının sağlanmasını da gerektirmediğinden lineer regresyon analizine alternatif bir yöntem olarak bağımlılığın modellenmesinde sıklıkla tercih edilmektedir. Çalışmada mevcut yapı elemanından alınan karot örneklerini kırarak elde edilen beton basınç dayanımının, tahribatsız yöntemlerden olan beton test çekici ve ultrasonik test cihazları ile alınan ultrases geçiş hızı ölçümleri arasındaki bağımlılık yapıları kopulalar ile ortaya konulmuştur. Kopula dağılım fonksiyonu yardımıyla elde edilen modelin kullanılması ile beton basınç dayanımlarının farklı durumları için bazı olasılıklar hesaplanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kopula, Beton Basınç Dayanımı, Bağımlılık



 


Keywords: