BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Osman ASİ, Aslı ÖZSOY
HİDROLİK BLOKLARIN ST 52 (S355) ÇELİK MALZEMEDEN TALAŞLI İMALATINDA MALZEMENİN İŞLENEBİLİRLİK PERFORMANSININ ÖZEL TAKIM DİZAYNI İLE İYİLEŞTİRİLMESİ
 
Hidrolik bloklar, hidrolik sistemlerde kullanılan pompa, silindir ve diğer elemanlar arasındaki sıvı akışını düzenleyen bir hidrolik ekipmandır. Hidrolik bloklar ile sistemde kullanılan sıvının hızı, yönü ve debisi kontrol edilebilmektedir. Hidrolik sistemin devre şeması ve çalışma şartlarına göre blokların içyapısı tasarlanır ve genellikle CNC tezgâhlarında imalatları yapılmaktadır. Blok yüzeyleri üzerine oturma yüzeyli valfler veya blok içinde açılmış özel kademeli yuvalara vidalanan kartriç kontrol valfleri monte edilir. Hidrolik blokların imalatında 320 bar çalışma basıncına kadar dökme demir malzemeler, 320 bar’dan fazla olduğu durumlarda ve düşük çalışma sıcaklıklarında kırılma tokluğunun yüksek olması istenilen yerlerde çelik malzemeler tercih edilmektedir. Hidrolik blokların talaşlı imalatı sırasında kartriç valf yuvalarının imalatı için piyasada standart olarak bulunamayan özel tasarlanmış rayba-senker ile blok içindeki birbirine bağlanan deliklerin imalatı için farklı boyut, kalite ve teknolojide delik delme ve diş açma takımları kullanılır. Kademeli özel yuvaların işlenmesinde güncel olarak kaba işleme için kademeli senker, hassas işleme için kademeli raybalar kullanılmaktadır. Dökme demir malzemelerin talaşlı imalatında istenilen sonucun elde edilmesi için uygun olan kesici takımlar, çelik malzemelerin imalatında istenilen hassasiyet ve ölçüyü vermemektedir. Kesici takımlar, çelik malzemelerin talaşlı imalatı esnasında çok hızlı körelmekte, talaş sarımına neden olmakta ya da işlem yapısına göre kırılmaktadır. Çelik malzemelerden blok imalatı Türkiye'de ve hatta dünyada seri imalata uygun olacak şekilde sürdürülebilir olarak çok zor gerçekleştirilebilmektedir. Blok imalatı sırasında yapılan en ufak bir hata, blok malzemesinin kullanılamaz duruma getirilmesine neden olmaktadır. Hidrolik blokların tasarımını ve imalatını yapan işletmeler için hidrolik blokların istenilen kalitede ve sürede imal edilmesi en önemli kriterdir. Bu durumda, hidrolik blokların imalatında kullanılan malzemenin işlenebilirlik performansı çok önemli olmaktadır. Bu çalışmada, yüksek çalışma basıncı gerektiren hidrolik sistemlerde ve düşük sıcaklıklarda yüksek darbe tokluğunun istendiği endüstriyel alanlarda kullanılan hidrolik blokların St 52 (S355) çelik malzemeden talaşlı imalatında, seri imalata uygun şekilde özel takım dizaynı ile malzemenin işlenebilirlik performansının iyileştirilmesi için çalışmalar yapılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda malzemenin işlenebilirlik performansının iyileştirilmesinde başarılı sonuçlar elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Hidrolik blok, Çelik malzeme, Talaşlı imalat, Kesici takım, İşlenebilirlik.



 


Keywords: