SUBMISSIONS

SUBMISSION DETAIL

Abdulsamed ZL, Gaye AKTRK
 


Keywords:



YAI TABANLI KURAKLIK NDSLERNN KARILATIRILMASI: SAKARYA HAVZASI RNE
 
Kuraklk, yalarn kaydedilen normal seviyelerinin nemli lde altna dmesi sonucunda arazi ve su kaynaklarnn olumsuz ynde etkilenmesine ve hidrolojik dengenin bozulmasna sebep olan doal bir afettir. Gnmzde belirgin ve yaygn bir problem haline gelen kuraklk, beraberinde sosyal ve ekonomik adan birok probleme zemin oluturmaktadr. Kurakln zaman, sresi ve iddeti nceden bilinmemekte olup, kurakln balang ve biti zamann tahmin etmek ok zordur. Bu sebeple, herhangi bir blgedeki kuraklk olaylarn izlemek iin uygun indisin seilmesi ok nemlidir. Bu almada, Sakarya Havzas'ndaki kuraklklarn belirlenmesi iin drt meteorolojik kuraklk indisin (Z-Skor ndisi (ZS), in-Z ndisi (CZ), Modifiye Edilmi in-Z ndisi (MCZ) ve Standartlatrlm Ya ndisi (SY)) farkl zaman periyotlar iin hesaplanmas, karlatrlmas, deerlendirilmesi ve ayrca kuraklk indisleri ile zaman periyotlar arasndaki ilikilerin incelenmesi amalanmtr. almada ilk olarak, Sakarya Havzasnda yer alan Ankara, Ktahya ve Sakarya istasyonlarna ait 1960-2020 yllar arasndaki aylk ya verileri kullanlarak 1, 3, 6, 9 ve 12 aylk zaman leklerinde ZS, CZ, MCZ ve SY deerleri hesaplanmtr. Daha sonra, gemi dnemlerde meydana gelen kuraklklarn karakteristik zellikleri (kuraklk skl, kuraklk sresi ve kuraklk iddeti), seilen indislerin blge iin uygulanabilirlii, performanslar ve arasndaki ilikiler deerlendirilmitir. almada drt indise ait sonular deerlendirildiinde, ayn zaman periyotlarnda tm indisler arasnda yksek korelasyon deerlerine ulald ve arlkl olarak 1980 sonlar ve 1990l yllarda (zellikle 1988-1989 ve 1993-1994 yllar aras) en uzun ve en iddetli kuraklklarn yaand tespit edilmitir. Bu almann, Sakarya Havzasnda kuraklk olaylarnn izlenmesi, kuraklk zelliklerinin belirlenmesi ve kuraklk indislerinin deerlendirilmesi ve seimi iin referans salayaca dnlmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sakarya Havzas, Kuraklk, SPI, ZSI, CZI, MCZI