BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Murat YILDIZ, Ayhan NUHOĞLU
İKİ KATLI SÜTUNLU KEMER TARİHİ YAPISININ DEPREM DAVRANIŞI
 
Anadolu coğrafyası geçmişte birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Özellikle Ege Bölgesinde yer alan tarihi yapılar yapıldıkları dönem, ait oldukları medeniyet, bulundukları coğrafya ve iklim gibi birçok etkene bağlı olarak yapısal açıdan çeşitlilik gösterirler. Gerek günümüze kadar bütünlüğünü korumuş olan gerekse hâlihazırda yıkılmış olup ayağa kaldırılması planlanan tarihi yapıların olası şiddetli deprem tesirlerindeki yapısal davranışları günümüzdeki önemli inceleme konularındandır. Söz konusu kültür yapılarını ayakta tutan taşıyıcı sistemlerin statik ve dinamik davranışları, sahip oldukları mekanik parametrelere ve üzerinde durdukları zeminin yapısal özelliklerine bağlı olarak değişkenlik gösterirler. Keza antik yapıların taşıyıcı sistemlerini oluşturan mermer, taş, tuğla ve bağlayıcı harç malzemeleri oldukça geniş bir yelpaze sergiler. Bu çalışmada sütunları mermer, kemerleri tuğla, yan duvarları kısmen kesme doğal taş kısmen tuğla, kaideleri kesme doğal taştan oluşan iki katlı üç açıklıklı mermer sütunlu kemer yapısının statik ve dinamik davranışları teorik olarak ele alınmıştır. Örnek yapı olarak seçilen İzmir Selçuk İlçesi Ayasuluk mevkisinde yer alan St. John Bazilikasının bir parçasını oluşturan ve hali hazırda kısmen ayakta olan sütunlu kemer sisteminin yapısal davranışı incelenmiştir. Bu kapsamda, yapının taşıyıcı sistemi yerinde gözlemlenmiş ve akabinde bilgisayar ortamında üç boyutlu mikro sonlu elemanlar yaklaşımı ile idealize edilmiştir. Taşıyıcı sistemi oluşturan elemanların farklı elastisite modülü ve zemin parametrelerine sahip olabileceği esas alınarak benzer dinamik analizler tekrarlanmıştır. Dinamik analizlerde geçmişte meydana gelmiş farklı depremlere ait kayıtlar ve Deprem Yönetmeliklerinde verilen spektrum fonksiyonları dikkate alınmıştır. Elde edilen şekil değiştirme ve gerilme davranışları karşılaştırmalı olarak sunulmuş ve değerlendirilmiştir. Böylece hâlihazırda ayakta olan antik yapının olası şiddetli bir depreme karşı sergileyebileceği davranış belirlenmeye çalışılmıştır. ORCID NO: 0000-0003-1998-1489

Anahtar Kelimeler: Tarihi Yapı, Sütunlu Kemer, Deprem Davranışı, Mikro Sonlu Elemanlar, Deprem Yönetmeliği, Dinamik Analiz



 


Keywords: