BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Miray ŞAHİN, Hilal YAMAN, Mert ZORAĞA
ISIL İŞLEM VE GAZ NİTRASYON İŞLEMİNE TABİ TUTULAN DIN1.2344, DIN1.2379 VE DIN1.2738 ÇELİKLERİN GAZ ALTI ARK KAYNAK KABİLİYETLERİNİN METALOGRAFİK İNCELEMESİ VE SERTLİK DEĞERLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
 
Takım çelikleri endüstride çeşitli sektörlerde yaygın olarak kullanım yeri bulan çelik türlerindendir. Yüksek sertlik değerleri, aşınma ve oksidasyona dayanımlı olmalarıyla beraber yüksek sıcaklıklarda kullanılabilir olması sağladığı yararlardandır. Ancak, endüstride yaygın kullanıma sahip olsa da kullanım sırasında meydana gelen deformasyonlar bu kullanımı kısıtlayıcı etki yapmaktadır. Özellikle bu çeliklerin yaygın tercih edildiği kalıplarda kullanım sırasında meydana gelen deformasyonlar ve çatlaklar literatürde giderilmesi gereken bir kusur olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu kusurun giderilmesi amacıyla da günümüzde frezeleme yöntemi tercih edilse de bu şirketler için büyük mali kayıplara ve zaman kaybına sebep olmaktadır. Ayrıca deformasyonun büyüklüğüne göre çoğu durumda bu kalıpların tamamen değişmesi gerektiği de zaman ve maliyet açısından şirketlerin karşılaştığı en büyük problemlerdendir. Bu çalışmada DIN 1.2344, DIN 1.2379 ve DIN 1.2738 takım çelikleri incelenmiş ve söz konusu zaman ve mali kayıpların önlenmesi amacıyla frezeleme yöntemi veya takımın tamamen değişmesi çözümü yerine karşılaşılan deformasyonlarda gazaltı ark kaynağı yöntemi kullanımının yeterli olup olmadığı değerlendirilmeye çalışılması amacıyla her takım çeliğinden üç numune alınmıştır. Numunelerden birine 1050 °C’de su verme ısıl işlemi uygulanmıştır. Bir diğerine 480-500 °C’de orta süreli gaz nitrasyon uygulanmıştır. Son numuneye ise herhangi bir işlem uygulanmamış olup ham hali ile bırakılmıştır. Elde edilen bu numuneler her biri kendi arasında olacak şekilde gazaltı kaynağı ile birleştirilmiştir. Daha sonra kaynaklı numuneler üzerinde mikroyapısal analizler yapılarak sertlik değişimleri karşılaştırılmış ve gazaltı kaynağının deformasyon gidermeye uygun olup olmadığı elde edilen verilerden yola çıkılarak yorumlanmaya çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre bu tip çeliklerin mikroyapısal olarak kaynağa uygun olmadığı görülse de kaynaklı yapıdaki sertlik artışına en fazla su verme ısıl işleminin katkı sağladığı sonucuna varılmıştır. ORCID NO: 0000-0002-7723-728X

Anahtar Kelimeler: Takım çelikleri, orta süreli gaz nitrasyon, ısıl işlem, gaz altı ark kaynağı, mikroyapı, mikro sertlik



 


Keywords: