BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Merve Beyza GÜVEN, Eti AKYÜZ LEVİ
KIRSAL VE ARKEOLOJİK MİRAS BİRLİKTELİĞİNDE KORUMA SORUNLARI VE TURİZM
 
Arkeolojik alanlar geçmiş yaşamın izlerini barındıran ve kültürel turizmin önemli bir parçası olarak varlığını sürdüren yerlerdir. Arkeolojik miras alanlarında koruma ve kullanma dengesi bağlamında çeşitli sorunlar görülmektedir. Kırsal miras alanları ise hem geleneksel yaşamın sürmesi hem de tarihi çevre bağlamında değerlidir. Kırsal alanlardaki olanakların yetersizliği kentlere göçe neden olmakta, bu da yerleşimdeki geleneksel yaşam ve somut olmayan kültürel mirasın yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalması sonucunu doğurmaktadır. Her iki mirasın birlikte görüldüğü alanlarda koruma uygulamalarına ilişkin çeşitli sorunlar vardır. Çalışmanın amacı, kırsal ve arkeolojik miras birlikteliğinin ortaya çıkardığı sorunların Anavarza ve Uzuncaburç antik kentleri özelinde irdelenmesidir. Çalışmanın kapsamı, odak alan olarak seçilen yerleşimlerde kırsal ve arkeolojik miras birlikteliğinin yarattığı koruma sorunları ve bu bağlamdaki önerilerle sınırlıdır. Çalışmada tarihsel, diyalektik ve karşılaştırmalı yöntem kullanılmaktadır. Bunda literatürel incelemeler ve alan araştırmaları araç niteliğindedir. Ülkemizde arkeolojik ve kırsal miras birlikteliğinin olduğu yerler oldukça fazladır. Kırsal alanlardaki geleneksel yaşamın arkeolojik alandan bağımsız düşünülmesi olanaksızdır. Bu anlamda turizm potansiyeli yüksek olan arkeolojik alanlardaki turizm etkinliklerinin kırsal yaşama etkisi, sit alanındaki tarihi yapılara ilişkin onarım kısıtlamaları gibi sorunlar belirtilebilir. Söz konusu birlikteliğin olumsuz etkilerini en aza indirmek, her iki alanın da kültürel ve tarihi değeri zedelenmeden var olmasını sağlamak için sürdürülebilir alan yönetim planları yapılmalıdır. Alana özgü bütüncül koruma yaklaşımları ile her iki alanın değeri ve sürdürülebilirliği artırılabilir. Bu çalışmada her iki miras alanının değeri, turizm ve koruma ilişkisi, sürdürülebilir koruma yöntemleri kuramsal çerçeve olarak belirlenmiş, Anavarza ve Uzuncaburç antik kentleri bağlamında değerlendirilmiştir. Sürdürülebilir koruma modellerinin uygulanabilirliği söz konusu alanlar üzerinden tartışılmıştır. ORCID NO: 0009-0000-3614-1006

Anahtar Kelimeler: kırsal miras, arkeolojik miras, bütüncül koruma, Anavarza, Uzuncaburç, sürdürülebilirlik, turizm



 


Keywords: