BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Ayşenur ÇELİK, Feride Pınar ARABACIOĞLU
SAĞLIK KURUMLARINDA ŞİDDETİN ÖNLENMESİNDE MEKÂNSAL TASARIM ÜZERİNDEN PROFİLAKTİK YAKLAŞIM MODELİ
 
İnsanlık tarihi boyunca var olan şiddet olgusu, günümüzde toplumun her kesimine yayılmış ve özellikle sağlık sektöründe ciddi bir sorun haline gelmiştir. Bu durum küresel bir boyut kazanarak, sağlık çalışanlarının hem mesleki hem kişisel refahını olumsuz etkilemiştir. Şiddet bir eylem olarak incelendiğinde, zihinsel bir süreç olarak başlayıp, psikolojik dinamiklerle şekillenen ve sonuç olarak davranışsal bir tepki ile sonlanan bir olgudur. Bu bağlamda, mimari tasarımın unsurları, şiddetin zihinsel sürecinin evrimini etkileyebilir ve bu süreç tamamlanmadan, olumlu uyaranlar aracılığıyla şiddet eğilimini önleyebilir. Nöromimari, insan davranışları üzerindeki mekânsal tasarımın etkilerini inceleyerek, özellikle sağlık kurumları gibi şiddet riski yüksek ortamlarda hem şiddeti azaltma hem de çalışanlar ile hastaların psikolojik refahını iyileştirme potansiyeline sahiptir. Bu yaklaşım, sağlık çalışanlarının güvenliğini ve hastaların tepkisel davranışlarını iyileştirmek için, mimari tasarımın insan psikolojisiyle olan ilişkisini merkezine alarak yeni çözümler geliştirmektedir. Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet üzerine yapılan araştırmalar, şiddetin özellikle acil servisler ve poliklinik birimlerinde yoğunlaştığını göstermektedir. Polikliniklerdeki işleyiş bozukluklarından kaynaklanan şiddet olaylarının acil servise yansıması göz önüne alınarak, özellikle hastanenin temel birimleri olan poliklinikler ve poliklinik bekleme alanları üzerine odaklanılmıştır. Polikliniklerin ve poliklinik bekleme alanlarının konumu, formu, rengi, aydınlatması gibi birçok bileşenin, nöromimari bakış açısından incelenmesi ve tasarlanması bu alanların daha huzurlu ve güvenli hale getirilmesini sağlamaktadır. Bu unsurlar, hasta ve sağlık çalışanlarının etkileşimlerini ve kalabalığın kontrolünü kolaylaştırırken, aynı zamanda polikliniklerdeki hizmet kalitesini artırarak şiddet olaylarının frekansını ve şiddetini azaltabilmektedir. Bununla birlikte şiddetin ana aktörü olan doktor ve hasta ilişkisini mimari tasarım öğeleriyle güçlendirmek ve ikisi arasında ki iletişimi kolaylaştırmak da şiddet olaylarını önleyici bir faktör olarak ön plana çıkmaktadır. "Bu çalışma birinci sırada yer alan yazarın Yıldız Teknik Üniversitesi fen bilimleri enstitüsünde yapılan yükseklisan tezinden üretilmiştir. ORCID NO: 0000-0001-6714-9772"

Anahtar Kelimeler: Şiddet, Sağlık Çalışanları, Nöromimari, Mekân Tasarımı



 


Keywords: