BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Fevzi KARAER, Ozan Değer ŞENER
TASARIMA ÖZGÜ CAM BLENDER KALIBININ KRİYOJENİK İŞLEM İLE DAYANIMININ GELİŞTİRİLMESİ
 
Mutfaklarda çeşitli yiyeceklerin hazırlanmasında karıştırma amacı ile blender ürünü yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu ürünün elde edilmesinde tasarıma özgü cam blender kalıbının müşteri talebi doğrultusunda dayanımının geliştirilmesi istenmektedir. Bu çalışma kapsamında yenilikçi cam blender kalıbı imalatı için bu alanda ilk kez belirlenecek kriyojenik (sıfır altı) yöntem kriterleri ile cam blender kalıbı kullanımına yönelik dayanımının artırılması amaçlanmıştır. Kriyojenik uygulamalarda, malzemeler çok düşük sıcaklıklara (-196°C) soğutularak istenilen metalurjik ve mikro yapısal özelliklere kavuşması sağlanmakta ve kalıntı (artık) östenit ortadan kaldırılabilmektedir. Bu sıcaklıklara düşülmesi, kontrollü sıvı azot (N2) uygulaması ve en uygun yalıtım malzemelerinin kullanılması ile mümkün olmaktadır. Günümüzde bu işlem savunma sanayinde, yüksek zorlamalara maruz kalan dişliler, miller, makine ve otomobil parçalarının imalatında kullanılmaktadır. Özgün tasarımlı cam kalıbını oluşturan çeşitli malzemelerde bu işlemin uygulaması ile aşınma direncinin artırılması hedeflenmektedir. Cam kalıpları, üretim sürecinde eriyik cam damlası ile sürekli temas ederek çalışmaktadır. Bu nedenle cam kalıbı malzemesinin mekanik özelliklerinin iyileştirilmesi ve aşınma direcinin artırılması için artık östenitin %2’nin altına düşürülmesi gerekmektedir. Cam kalıp malzemesi olarak kullanılan AISI 431 paslanmaz çelik yapıda öncelikle X-Işını Difraktometresi (XRD) ile artık östenit %24 olarak belirlenmiştir. Bu yüksek artık östenit oranın düşürülmesi yönünde kriyojenik uygulamalar ardından hem artık östenit oranı düşürülmüş hem de cam blender kalıbının sertlik değerinde artış elde edilerek dayanımının geliştirilmesi Ar-Ge faaliyetleri ile başarılmıştır. ORCID NO: 0009-0009-2001-2117

Anahtar Kelimeler: Kriyojenik işlem, Cam kalıbı, Yüzey dayanımı



 


Keywords: