BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Canan HACIOĞLU, Enes KURTULUŞ
ULTRA YÜKSEK MUKAVEMETLİ MS 1500 ÇELİĞİNİN KESME VE FORM VERME PROSESİNDE KULLANILAN MALZEME, ISIL İŞLEM VE KAPLAMA TEKNİKLERİNİN İNCELENMESİ
 
Günümüzde ultra yüksek mukavemetli sacların kullanım oranı; havacılık, otomotiv, enerji ve savunma endüstrilerinde, hafiflikleri ve yüksek mukavemet özellikleri sayesinde hızla artmaktadır. Özellikle, otomotiv endüstrisinde yakıt tüketimini azaltma ve yolcu güvenliğini arttırmaya yönelik gereksinimler sebebiyle sektörde büyük ilgi odağı olmakta ve yüksek oranlarda kullanılmaktadırlar. Ultra yüksek mukavemetli çelikler, yüksek akma-çekme mukavemetine ve yüksek elastisite modülüne sahiptir. Bu iki temel nedenden kaynaklı olarak form verme ve özellikle kesme uygulamalarında zorluklar ve kısıtlamalar yaşanmaktadır. Öyle ki, hali hazırda sıklıkla kullanılan DIN 1.2379 gibi geleneksel çeliklerin kalıp malzemesi olarak kullanımı hem performans hem de ömür açısından kalıpta kesme ve form verme proseslerinde yeteriz kalmaktadır. Bu noktada proses esnasında, abrasif aşınma, adhesif aşınma, sıvanma, ağız dökülmesi/kırılma ve plastik deformasyon gibi çeşitli hasar mekanizmaları meydana gelmektedir. Bu doğrultuda, ultra yüksek mukavemetli çeliklerin kesme ve form verme prosesleri esnasında meydana gelen problemlerin çözümüne yönelik, oluşan hasar mekanizması incelenmekte ve akabinde mevcuttaki hasar mekanizmasının önüme geçebilmek adına alternatif malzeme, ısıl işlem ve kaplama arayışı içerisine girilmektedir. Ultra yüksek mukavemetli çelik sınıfından martenzitik MS 1500 malzemesi özelinde kalıpta kesme prosesi esnasında en sık rastlanan hasar türü adhesif aşınmadır. Bu çalışma doğrultusunda, MS 1500 çeliğinin form verme ve özellikle kesme prosesi sırasında yaşanan hasar mekanizmalarının çözümüne yönelik detaylı bir inceleme yapılmıştır. Bu noktada, mevcut hasar mekanizmalarının önüne geçebilmek adına malzeme, ısıl işlem ve kaplama teknikleri yönünden çözüm önerilerinde bulunulmuştur. ORCID NO: 0000-0003-4271-8566

Anahtar Kelimeler: UHSS, MS1500, Geleneksel Çelikler, Form Verme, Kesme



 


Keywords: