BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Ali BAKİ, Mustafa Oğuz SEVENGİL
YÜZEY GEOMETRİSİ DÜZ VE FORM YAPISI AZ OLAN OTOMOBİL PARÇALARININ GERİ YAYLANMA ANALİZLERİ VE PARÇA TASARIMINA DAHİL EDİLEN FORM YAPILARININ GERİ YAYLANMA ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI
 
Otomobili oluşturan sac parçaların tasarımında mühendislik, estetik ve fonksiyonel gereksinimler, parçaların şekil ve formunu belirler. Araçlarda kompleks form ve geometrilere sahip sac parçalar olduğu gibi daha basit ve düz yapıda sac parçalar da bulunmaktadır. Daha çok düz yüzeylere sahip otomobil parçaları, üretim süreci kolaylığı, malzeme ve prosese bağlı verim avantajı, mukavemet gereksinimleri, tasarım esnekliği ve montaj kolaylığı gibi sebeplerle tercih edilebilmektedir. Yüzey formları az olan otomobil parçalarının, şekillendirme esnasında ortaya çıkan en önemli problemlerinden biri malzemenin elastik özelliklerinden kaynaklı geri yaylanma problemidir. Otomotiv sektöründe kullanılan sac malzemelerin geri yaylanmasını etkileyen bir dizi faktör bulunmaktadır. Bu faktörler; parça şekli, malzemenin elastik modülü, şekil verme esnasında kullanılan pres ve kalıpta malzemeyi tutmaya yarayan hareketli elemanların kuvveti, malzeme kalınlığı gibi çeşitli unsurları içerir. Otomotiv sektöründe kullanılan düz form yapısına sahip olan otomobil parçaları için malzemenin şekillendirmeden sonraki sürecinde geri yaylanma miktarı oldukça fazla olabilmektedir. Bu çalışma; form yapısı az, daha çok düz yüzeylere sahip parçaların geri yaylanma karakterini anlamak ve parça tasarımına farklı versiyonlarda dahile edilen form yapılarının geri yaylanma üzerine etkilerini anlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın parça tasarımlarına, kalıp proses tasarımlarına ve parça kalitesi iyileştirme süreçlerine katkı sağlaması hedeflenmektedir. Çalışma yapılırken 2 mm kalınlığında 440 MPa çekme dayanımına sahip malzeme için tasarım ve analiz çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Geri Yaylanma, Çelik sac malzeme şekillendirme, Parça form yapısının geri yaylanma üzerine etkileri, 440 Mpa çelik sac şekillendirme yöntemleri



 


Keywords: